Rewolucja w VAT: solidarna odpowiedzialność przy usługach niematerialnych

Sejm przyjął poprawki Senatu do obszernej nowelizacji ustawy o VAT. Choć projekt zawiera szereg zmian technicznych i organizacyjnych, jedno z rozwiązań ma szansę zrewolucjonizować codzienne procedury w działach rachunkowych: rozszerzenie zasad solidarnej odpowiedzialności nabywcy na wybrane usługi niematerialne.

Usługi niematerialne na celowniku

Najważniejszą zmianą systemową jest włączenie do reżimu solidarnej odpowiedzialności nabywcy za zaległości podatkowe VAT sprzedawcy wybranych usług niematerialnych. Do tej pory mechanizm ten kojarzony był głównie z branżami podatnymi na wyłudzenia (np. paliwa, złom, elektronika).

Nowe regulacje obejmują m.in.:

• usługi doradcze i zarządcze,
• usługi rachunkowo-księgowe,
• usługi reklamowe i badawcze,
• inne usługi niematerialne szczegółowo wskazane w przepisach.

W praktyce oznacza to, że ryzyko podatkowe przesuwa się na standardowe podmioty gospodarcze nabywające usługi wsparcia biznesowego.

Limity transakcyjne

Odpowiedzialność solidarna może powstać w przypadku:

1. 1.Pojedynczej faktury o wartości przekraczającej 15 000 zł brutto,
2. 2.Skumulowanej wartości usług nabywanych od jednego dostawcy w danym miesiącu przekraczającej ten limit.

Przykładowo: odebranie faktury na 20 000 zł za usługi doradztwa strategicznego wymaga od księgowego czy dyrektora finansowego znacznie większej czujności niż wyłącznie weryfikacja wymogów formalnych dokumentu.

Nowe czynności weryfikacyjne

Nowelizacja zmieni rolę biura rachunkowego z podmiotu weryfikującego wyłącznie poprawność rachunkową dokumentu w podmiot kontrolujący poprawność materialną. Pytanie „czy faktura jest poprawna formalnie?" ustępuje miejsca pytaniu: „czy dysponujemy dokumentacją potwierdzającą rzeczywiste wykonanie usługi oraz weryfikację kontrahenta?".

Przedsiębiorcy i biura rachunkowe powinny wdrożyć procedury obejmujące:

1. 1.Gromadzenie dowodów wykonania usługi (raporty, protokoły odbioru, korespondencja e-mail, rezultaty prac doradczych/reklamowych),
2. 2.Automatyzację kontroli limitów transakcji na usługach niematerialnych u jednego dostawcy w miesiącu,
3. 3.Dokumentowanie należytej staranności (raporty z białej listy podatników VAT, weryfikacja uprawnień i zaplecza osobowo-technicznego dostawcy),
4. 4.Rozsądne stosowanie split payment przy transakcjach o wyższym ryzyku.

Zapowiadane zmiany w VAT to tylko część większego pakietu reform (obejmującego m.in. nowe zasady rejestracji podatników, modyfikacje w JPK_VAT, przejście na klasyfikację CN czy zmiany w uldze na złe długi). Warto już teraz przygotować organizację na nowe wymogi, by uniknąć ryzyka zakwestionowania rozliczeń podczas ewentualnych kontroli w przyszłości.

— Mikołaj Duda